Kernpunten voor wie 30 seconden heeft
- 01Hernieuwbaar gas is een verzamelnaam voor gassen uit een hernieuwbare bron. De moleculen zijn vaak gelijk aan die van fossiel gas. Het verschil zit in de herkomst.
- 02Biogas is ruw en wordt lokaal gebruikt. Biomethaan (groen gas) is opgewerkt tot aardgaskwaliteit. Bio-LNG en bio-CNG zijn vormen van hetzelfde molecuul die je kunt vervoeren.
- 03"Gecompenseerd" aardgas en losse certificaten zonder fysieke levering zijn géén hernieuwbaar gas. Het is hooguit een administratieve claim.
- 04Of een gas hernieuwbaar mag heten, hangt af van de duurzaamheidscriteria van RED III en de certificering van de keten. Het etiket van de leverancier bepaalt het niet.
§ 01Eén naam, verschillende gassen
"Hernieuwbaar gas" is een categorie en geen product. Het gaat om elk gas dat uit een hernieuwbare bron komt, zoals organisch materiaal of stroom uit wind en zon, en niet uit fossiele aardgasvelden. Wat deze gassen gemeen hebben, is hun herkomst. Hun samenstelling kan verschillen. Een molecuul methaan uit een vergister is chemisch hetzelfde als methaan uit Groningen. Of een gas hernieuwbaar is, zie je daarom nooit aan het gas zelf. Dat blijkt alleen uit de keten erachter. [1]
In de praktijk kom je vijf termen tegen die vaak door elkaar worden gebruikt.
- Biogas. Ruw gas uit de vergisting van mest, gewasresten, rioolslib of organisch afval. Het bestaat vooral uit methaan en kooldioxide, met sporen van andere stoffen. Meestal wordt het lokaal gebruikt, bijvoorbeeld in een warmtekrachtinstallatie bij de vergister.
- Biomethaan. Biogas dat is opgewerkt tot aardgaskwaliteit. De kooldioxide en verontreinigingen zijn eruit gehaald en wat overblijft is vrijwel zuiver methaan. In Nederland heet dit ook groen gas, vooral als het in het gasnet wordt ingevoed.
- Bio-LNG en bio-CNG. Biomethaan dat vloeibaar is gemaakt (LNG) of samengeperst (CNG), zodat je het zonder pijpleiding kunt vervoeren. Het is hetzelfde molecuul in een andere vorm.
- Hernieuwbare waterstof. Waterstof die is gemaakt met hernieuwbare stroom, via elektrolyse. Onder RED III valt dit onder "hernieuwbare brandstoffen van niet-biologische oorsprong". Het is een ander molecuul, met een eigen infrastructuur en eigen beperkingen. [1]
- Synthetisch methaan. Methaan gemaakt uit hernieuwbare waterstof en afgevangen kooldioxide. Het kan technisch, maar op grote schaal is het nog schaars.
§ 02Wat het niet is
Hier gaat het in de markt vaak mis. Drie dingen worden regelmatig als hernieuwbaar gas verkocht, terwijl ze dat niet zijn.
- Gecompenseerd aardgas. Dit is fossiel gas waarvan de uitstoot "wordt gecompenseerd" met certificaten van bosprojecten of andere klimaatprojecten. Het gas blijft fossiel. De compensatie is een aparte claim waar vaak discussie over is.
- Een certificaat zonder molecuul. Een garantie van oorsprong of een ander certificaat kan los van het fysieke gas worden verhandeld. Koop je alleen het certificaat, dan heb je administratief recht op een groene claim. Hernieuwbaar gas op je locatie heb je dan niet. [3]
- "Groen" als marketingterm. Zonder gecertificeerde herkomst en zonder toets aan de duurzaamheidscriteria is "groen gas" alleen een etiket.
Certificaten zijn daarmee niet waardeloos. Met certificaten wordt herkomst juist administratief vastgelegd. Maar wil je fossiel fysiek en aantoonbaar vervangen, dan moeten certificaat en molecuul bij elkaar horen.
§ 03Wanneer mag een gas hernieuwbaar heten?
Niet elke vergister levert vanzelf "duurzaam" gas. De Europese richtlijn voor hernieuwbare energie (RED III) stelt eisen aan de grondstof, aan de uitstoot over de hele keten en aan de manier waarop je dat aantoont. Gassen die aan die eisen voldoen, tellen mee voor de nationale doelen en mag je als hernieuwbaar rapporteren. Gassen die er niet aan voldoen, tellen niet mee. Wat er op de factuur staat, maakt dan niet uit. [1]
Je toont het aan via erkende certificeringssystemen die de keten van grondstof tot eindgebruik volgen. Voor gasvormige brandstoffen komt daar registratie in een Europese databank bij. Koop je hernieuwbaar gas in, vraag dan dus ook onder welk systeem het is gecertificeerd en waar dat staat. [2]
Een molecuul heeft geen geheugen. Alleen de keten weet waar het vandaan komt.
Uitgangspunt van chain-of-custody§ 04Waarom dit voor jou uitmaakt
Voor een opdrachtgever, accountant of vergunningverlener is dit onderscheid meer dan woordkeuze. De claim "wij draaien op hernieuwbaar gas" moet overeind blijven als iemand doorvraagt. Welk gas, uit welke bron, via welke keten en met welk certificaat? Ken je het verschil tussen biogas, biomethaan en een los certificaat niet, dan koop je al snel een claim die de eerste audit niet overleeft.
Powercrumbs werkt alleen met lokaal beschikbaar hernieuwbaar gas. De herkomst wordt per partij vastgelegd en het gas wordt fysiek op locatie geleverd. Je krijgt dus het molecuul én het bewijs. Hoe die vastlegging werkt, lees je in het artikel over chain-of-custody. Of toets direct je eigen situatie in de fossiele-vervangingsscan.
§ 05Bronnen
- Europese Unie: Richtlijn (EU) 2023/2413 (RED III), definities van biogas, biomethaan en hernieuwbare brandstoffen van niet-biologische oorsprong; duurzaamheids- en broeikasgascriteria.Regelgeving · primairPrimair
- Nederlandse Emissieautoriteit (NEa): Uitleg over hernieuwbare energie voor vervoer, certificering en de rol van de Unie-databank voor gasvormige brandstoffen.Toezichthouder · nlHoog
- Vertogas: Uitgifte van garanties van oorsprong voor groen gas in Nederland en de scheiding tussen fysieke levering en certificaat.Certificerende instantie · nlHoog
Volledige referenties (titels, data, links) volgen.
Over de auteur
Pieter Oprichter · product en techniek
Pieter richtte Powercrumbs op en werkt aan product en techniek: de keten van bron via hub naar de levering op locatie.
Of eerst bellen met Ellen?