Kernpunten — voor wie 30 seconden heeft
- 01Hernieuwbaar gas is een verzamelnaam voor gassen uit een hernieuwbare bron; de moleculen zelf zijn vaak identiek aan fossiel gas. Het verschil zit in de herkomst.
- 02Biogas is ruw en lokaal, biomethaan (groen gas) is opgewerkt tot aardgaskwaliteit, bio-LNG en bio-CNG zijn transportvormen van hetzelfde molecuul.
- 03"Gecompenseerd" aardgas en losse certificaten zonder fysieke levering zijn géén hernieuwbaar gas — hooguit een administratieve claim.
- 04Of een gas hernieuwbaar mag heten, bepalen de duurzaamheidscriteria van RED III en de certificering van de keten, niet het etiket van de leverancier.
§ 01Eén naam, verschillende gassen
"Hernieuwbaar gas" is geen product maar een categorie. Het beschrijft elk gas dat is gemaakt uit een hernieuwbare bron — organisch materiaal, of elektriciteit uit wind en zon — in plaats van uit fossiele aardgasvelden. Wat de gassen delen is hun herkomst, niet hun samenstelling. Een molecuul methaan uit een vergister is chemisch hetzelfde als methaan uit Groningen. Precies daarom is de vraag "is dit gas hernieuwbaar?" nooit aan het gas zelf te zien, maar alleen aan de keten erachter. [1]
In de praktijk kom je vijf termen tegen die vaak door elkaar worden gebruikt:
- Biogas — ruw gas uit vergisting van mest, gewasresten, rioolslib of organisch afval. Bestaat overwegend uit methaan en kooldioxide, met sporen van andere stoffen. Wordt meestal lokaal gebruikt, bijvoorbeeld in een warmtekrachtinstallatie bij de vergister.
- Biomethaan — biogas dat is opgewerkt tot aardgaskwaliteit: kooldioxide en verontreinigingen zijn verwijderd, wat overblijft is vrijwel zuiver methaan. In Nederland heet dit ook groen gas, zeker als het in het gasnet wordt ingevoed.
- Bio-LNG en bio-CNG — biomethaan dat is vloeibaar gemaakt (LNG) of gecomprimeerd (CNG) om het te kunnen vervoeren zonder pijpleiding. Hetzelfde molecuul, een andere verschijningsvorm.
- Hernieuwbare waterstof — waterstof gemaakt met hernieuwbare elektriciteit (elektrolyse). Onder RED III valt dit onder "hernieuwbare brandstoffen van niet-biologische oorsprong". Een ander molecuul, met eigen infrastructuur en eigen beperkingen. [1]
- Synthetisch methaan — methaan dat is gemaakt uit hernieuwbare waterstof en afgevangen kooldioxide. Technisch mogelijk, op schaal nog schaars.
§ 02Wat het niet is
Hier gaat het in de markt vaak mis. Drie dingen worden regelmatig als hernieuwbaar gas verkocht, maar zijn het niet:
- Gecompenseerd aardgas. Fossiel gas waarbij de uitstoot "wordt gecompenseerd" met certificaten van bosprojecten of andere klimaatprojecten. Het gas blijft fossiel; de compensatie is een aparte, vaak omstreden claim.
- Een certificaat zonder molecuul. Een garantie van oorsprong of ander certificaat kan los van het fysieke gas worden verhandeld. Wie alleen het certificaat koopt, heeft een administratief recht op een groene claim — geen hernieuwbaar gas op locatie. [3]
- "Groen" als marketingterm. Zonder gecertificeerde herkomst en zonder toetsing aan de duurzaamheidscriteria is "groen gas" een etiket, geen eigenschap.
Dat betekent niet dat certificaten waardeloos zijn: ze zijn juist het instrument waarmee herkomst administratief wordt vastgelegd. Het punt is dat het certificaat en het molecuul samen moeten horen als je een fysieke, aantoonbare vervanging van fossiel wilt.
§ 03Wanneer mag een gas hernieuwbaar heten?
Niet elke vergister levert automatisch "duurzaam" gas. De Europese richtlijn voor hernieuwbare energie (RED III) stelt eisen aan de grondstof, aan de uitstoot over de hele keten en aan de manier waarop dat wordt aangetoond. Gassen die daaraan voldoen, tellen mee voor de nationale doelen en mogen als hernieuwbaar worden gerapporteerd. Gassen die dat niet doen, tellen niet — ongeacht wat er op de factuur staat. [1]
Het aantonen gebeurt via erkende certificeringssystemen die de keten van grondstof tot eindgebruik volgen, en — voor gasvormige brandstoffen — via een Europese databank waarin partijen worden geregistreerd. Wie hernieuwbaar gas inkoopt, vraagt daarom niet alleen "wat is het?", maar ook "onder welk systeem is het gecertificeerd en waar staat dat?". [2]
Een molecuul heeft geen geheugen. Alleen de keten weet waar het vandaan komt.
Uitgangspunt van chain-of-custody§ 04Waarom dit voor jou uitmaakt
Voor een opdrachtgever, accountant of vergunningverlener is het onderscheid geen semantiek. Een claim "wij draaien op hernieuwbaar gas" moet standhouden als iemand doorvraagt: welk gas, uit welke bron, via welke keten, met welk certificaat. Wie het onderscheid tussen biogas, biomethaan en een los certificaat niet kent, koopt al snel een claim die bij de eerste audit sneuvelt.
Powercrumbs werkt uitsluitend met lokaal beschikbaar hernieuwbaar gas waarvan de herkomst per partij wordt vastgelegd en dat fysiek op locatie wordt geleverd — de combinatie van molecuul én bewijs. Hoe die vastlegging werkt, lees je in het artikel over chain-of-custody. Of toets direct je eigen situatie in de fossiele-vervangingsscan.
§ 05Bronnen
- Europese Unie — Richtlijn (EU) 2023/2413 (RED III) — definities van biogas, biomethaan en hernieuwbare brandstoffen van niet-biologische oorsprong; duurzaamheids- en broeikasgascriteria.Regelgeving · primairPrimair
- Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) — Uitleg over hernieuwbare energie voor vervoer, certificering en de rol van de Unie-databank voor gasvormige brandstoffen.Toezichthouder · nlHoog
- Vertogas — Uitgifte van garanties van oorsprong voor groen gas in Nederland en de scheiding tussen fysieke levering en certificaat.Certificerende instantie · nlHoog
Volledige referenties (titels, data, links) volgen.
