Kernpunten — voor wie 30 seconden heeft
- 01De CSRD verplicht grote ondernemingen tot duurzaamheidsrapportage volgens de ESRS, met externe toetsing; reikwijdte en tijdpad zijn in 2025 herzien, dus controleer de actuele stand voor jouw onderneming.
- 02ESRS E1 vraagt om energieverbruik en -mix, uitgesplitst naar fossiel en hernieuwbaar, en om de onderbouwing daarvan; "hernieuwbaar" moet aantoonbaar zijn.
- 03De accountant toetst niet jouw intentie maar jouw bewijs: contracten, certificaten, chain-of-custody-records en de aansluiting daarvan op de gerapporteerde cijfers.
- 04Wie nu per energiestroom de herkomst, de hoeveelheid en het certificaat vastlegt, heeft volgend jaar geen reconstructieprobleem.
§ 01Wat er verandert — en voor wie
De Corporate Sustainability Reporting Directive verplicht ondernemingen die onder de reikwijdte vallen om in het bestuursverslag te rapporteren over duurzaamheid volgens Europese standaarden, de ESRS, en om die rapportage te laten toetsen door een externe assurance-verlener — in Nederland doorgaans de accountant. [1] [4] De rapportage is daarmee geen apart duurzaamheidsverslag meer, maar een onderdeel van de jaarverslaggeving met vergelijkbare eisen aan onderbouwing.
Belangrijke kanttekening: het toepassingsbereik en het tijdpad zijn in 2025 door de Europese wetgever herzien, waarbij de invoering voor delen van het bedrijfsleven is uitgesteld en de drempels zijn aangepast. [3] Of en wanneer jouw onderneming rapportageplichtig is, moet je daarom toetsen aan de actuele stand — dit artikel gaat over wát de standaard vraagt zodra je eronder valt, of zodra je grote klanten je erom vragen. Want ook wie zelf niet rapportageplichtig is, krijgt de vraag: rapportageplichtige klanten hebben gegevens uit hun keten nodig.
§ 02Wat ESRS E1 over energie vraagt
De klimaatstandaard ESRS E1 bevat datapunten over het energieverbruik van de onderneming en de samenstelling daarvan. Kort samengevat vraagt de standaard om het totale energieverbruik, de uitsplitsing naar fossiele en hernieuwbare bronnen, en de onderbouwing van de hernieuwbare component. Daarnaast vraagt E1 om de broeikasgasemissies, waarbij het energieverbruik een belangrijke bron van de scope 1- en scope 2-cijfers is. [2]
Voor energie-inkoop volgen daar drie consequenties uit:
- Elke energiestroom telt apart. Aardgas voor het proces, diesel voor aggregaten, stroom van het net, brandstof voor eigen vervoer — elk met eigen hoeveelheid en eigen herkomst.
- "Hernieuwbaar" is een claim die bewijs vraagt. Een energiestroom mag alleen als hernieuwbaar worden gerapporteerd als de herkomst aantoonbaar is volgens de geldende systematiek: voor stroom via garanties van oorsprong, voor brandstoffen via certificering en massabalans onder RED III. [5]
- De cijfers moeten aansluiten. De gerapporteerde hoeveelheden moeten te herleiden zijn naar facturen, meterstanden, leveringsbonnen en certificaten. Dat is waar de accountant naar kijkt.
Je accountant vraagt niet of het groen was. Hij vraagt waar dat staat.
Kern van de assurance-vraag§ 03Hoe de accountant toetst
Assurance op duurzaamheidsinformatie werkt niet anders dan assurance op financiële informatie: de accountant zoekt bewijs dat de gerapporteerde cijfers juist en volledig zijn. [4] Voor een claim "x procent van ons energieverbruik was hernieuwbaar" betekent dat, concreet:
- Bestaan. Is de energie daadwerkelijk geleverd en verbruikt? Bewijs: leveringsbonnen, meterstanden, facturen.
- Herkomst. Is de hernieuwbare herkomst aantoonbaar? Bewijs: certificaten, garanties van oorsprong, chain-of-custody-records met certificaatnummers en het certificeringssysteem.
- Aansluiting. Sluiten de hoeveelheden in het bewijs aan op de hoeveelheden in de rapportage? Bewijs: een reconciliatie per energiestroom en per periode.
- Geen dubbeltelling. Is dezelfde hernieuwbare hoeveelheid niet ook elders geclaimd? Bewijs: afboeking van certificaten, registratie in het nationale register of de Unie-databank. [5]
Een leveranciersverklaring — "wij leveren je duurzame brandstof" — voldoet aan geen van deze vier. Ze bewijst geen bestaan, geen herkomst per partij, geen aansluiting en geen afboeking. Dat is de reden waarom veel duurzaamheidsclaims bij een eerste assurance-ronde worden afgezwakt: niet omdat ze onjuist zijn, maar omdat ze niet zijn te onderbouwen.
§ 04Wat je per energiestroom in huis moet hebben
Vertaald naar een praktische checklist — voor elke energiestroom die je als hernieuwbaar wilt rapporteren:
- De geleverde hoeveelheid per periode, met leveringsbon of meterstand.
- De herkomst: bron of productielocatie, grondstoftype, en het certificeringssysteem waaronder de keten is gevolgd.
- Het certificaat of de garantie van oorsprong, met nummer, en het bewijs van afboeking op jouw naam.
- De broeikasgaskenmerken die met de partij meereizen, in de eenheid die jouw rapportage gebruikt.
- De aansluiting tussen bewijs en rapportage: één overzicht waarin elke gerapporteerde hoeveelheid naar een record verwijst.
Wie dit per levering vastlegt, heeft aan het eind van het jaar een dossier. Wie het achteraf moet reconstrueren, heeft een probleem — en meestal een afgezwakte claim.
§ 05Wat dit betekent voor jouw keuze van leverancier
De CSRD verandert de inkoopvraag. Naast prijs en leverzekerheid wordt de derde vraag: levert deze leverancier het bewijs mee, per levering, in een vorm die mijn accountant accepteert? Voor stroom is dat markt-standaard. Voor brandstoffen en gas is het dat nog niet. Vraag daarom expliciet naar chain-of-custody-records, certificaatnummers en de mogelijkheid om per project of periode een dossier te ontvangen. Leveranciers die daar geen antwoord op hebben, leveren energie — maar geen rapporteerbare energie.
§ 06Hoe Powercrumbs erop aansluit
De Powercrumbs-keten is ontworpen vanuit deze vraag. Elke levering hernieuwbaar gas draagt een herkomstkenmerk, de duurzaamheidskenmerken reizen mee, en per project of periode ontstaat een dossier met precies de vijf elementen hierboven — de Proof Trail. Hoe dat dossier zich stap voor stap opbouwt, lees je in Van claim naar bewijs. En hoe RED III, CSRD en CBAM zich tot elkaar verhouden, staat in het regelkader.
Dit artikel beschrijft de systematiek en is geen accountants- of juridisch advies. Raadpleeg voor jouw rapportageplicht en de eisen van jouw assurance-verlener de actuele regelgeving en je adviseur.
§ 07Bronnen
- Europese Unie — Richtlijn (EU) 2022/2464 (CSRD) — verplichting tot duurzaamheidsrapportage, toepassingsbereik, assurance-eis.Regelgeving · primairPrimair
- EFRAG — European Sustainability Reporting Standards, in het bijzonder ESRS E1 (klimaat) — datapunten over energieverbruik, energiemix en broeikasgasemissies.Rapportagestandaard · gedelegeerde verordeningPrimair
- Europese Unie — Wijzigingen uit 2025 ("stop-the-clock" en het Omnibus-pakket) die het toepassingsbereik en het tijdpad van de CSRD aanpassen.Regelgeving · in bewegingPrimair
- Koninklijke NBA / accountantsorganisaties — Guidance over assurance op duurzaamheidsinformatie en de bewijsvereisten voor gerapporteerde datapunten.Beroepsorganisatie · nlHoog
- Europese Unie — Richtlijn (EU) 2023/2413 (RED III) — de bewijssystematiek (massabalans, certificering) waarop een claim van hernieuwbare brandstof steunt.Regelgeving · primairPrimair
Volledige referenties (titels, data, links) volgen.
