CSRD en energie-inkoop: wat je accountant volgend jaar vraagt.

§ 01Wat er verandert, en voor wie

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) geldt voor ondernemingen die onder de reikwijdte vallen. Zij rapporteren in het bestuursverslag over duurzaamheid volgens Europese standaarden, de ESRS. Een externe assurance-verlener toetst die rapportage. In Nederland is dat meestal de accountant. [1] [4] Duurzaamheid krijgt zo een plek in de jaarverslaggeving, met vergelijkbare eisen aan de onderbouwing. Een los duurzaamheidsverslag is het niet meer.

Een belangrijke kanttekening. De Europese wetgever heeft het toepassingsbereik en het tijdpad in 2025 herzien. Voor delen van het bedrijfsleven is de invoering uitgesteld en de drempels zijn aangepast. [3] Toets daarom aan de actuele stand of en wanneer jouw onderneming moet rapporteren. Dit artikel gaat over wát de standaard vraagt zodra je eronder valt, of zodra grote klanten erom vragen. Ook als je zelf niet hoeft te rapporteren, krijg je de vraag. Klanten die wel moeten rapporteren, hebben gegevens uit hun keten nodig.

§ 02Wat ESRS E1 over energie vraagt

De klimaatstandaard ESRS E1 bevat datapunten over het energieverbruik van de onderneming en hoe dat is samengesteld. Kort gezegd vraagt de standaard om het totale energieverbruik, de verdeling over fossiele en hernieuwbare bronnen, en de onderbouwing van het hernieuwbare deel. Daarnaast vraagt E1 om de broeikasgasemissies. Het energieverbruik is een belangrijke bron voor de cijfers over scope 1 (eigen uitstoot) en scope 2 (uitstoot van ingekochte stroom en warmte). [2]

Voor energie-inkoop heeft dat drie gevolgen.

• Elke energiestroom telt apart. Aardgas voor het proces, diesel voor aggregaten, stroom van het net en brandstof voor eigen vervoer hebben elk een eigen hoeveelheid en een eigen herkomst.
• "Hernieuwbaar" vraagt bewijs. Je mag een energiestroom alleen als hernieuwbaar rapporteren als je de herkomst kunt aantonen volgens de geldende systematiek. Voor stroom gaat dat via garanties van oorsprong, voor brandstoffen via certificering onder RED III. [5]
• De cijfers moeten aansluiten. Je moet de gerapporteerde hoeveelheden kunnen herleiden naar facturen, meterstanden, leveringsbonnen en certificaten. Daar kijkt de accountant naar.

§ 03Hoe de accountant toetst

Assurance op duurzaamheidsinformatie werkt net als assurance op financiële informatie. De accountant zoekt bewijs dat de gerapporteerde cijfers juist en volledig zijn. [4] Stel dat je rapporteert dat "x procent van ons energieverbruik hernieuwbaar was". Dan toetst de accountant vier dingen.

• Bestaan. Is de energie echt geleverd en verbruikt? Dat blijkt uit leveringsbonnen, meterstanden en facturen.
• Herkomst. Kun je aantonen dat de energie hernieuwbaar is? Dat blijkt uit certificaten, garanties van oorsprong en chain-of-custody-records met certificaatnummers en het certificeringssysteem.
• Aansluiting. Komen de hoeveelheden in het bewijs overeen met die in de rapportage? Dat laat je zien met een reconciliatie, een afstemming per energiestroom en per periode.
• Geen dubbeltelling. Is dezelfde hernieuwbare hoeveelheid niet ook ergens anders geclaimd? Dat blijkt uit de afboeking van certificaten en de registratie in het nationale register of de Unie-databank. [5]

Een leveranciersverklaring als "wij leveren je duurzame brandstof" voldoet aan geen van deze vier. Ze bewijst geen bestaan, geen herkomst per partij, geen aansluiting en geen afboeking. Daarom worden veel duurzaamheidsclaims bij een eerste assurance-ronde afgezwakt. Meestal zijn ze niet onjuist. Ze zijn alleen niet te onderbouwen.

§ 04Wat je per energiestroom in huis moet hebben

Hieronder staat een praktische checklist. Gebruik hem voor elke energiestroom die je als hernieuwbaar wilt rapporteren.

• De geleverde hoeveelheid per periode, met leveringsbon of meterstand.
• De herkomst, dus de bron of productielocatie, het type grondstof en het certificeringssysteem waaronder de keten is gevolgd.
• Het certificaat of de garantie van oorsprong, met nummer, en het bewijs dat het op jouw naam is afgeboekt.
• De broeikasgaskenmerken die bij de partij horen, in de eenheid die jouw rapportage gebruikt.
• De aansluiting tussen bewijs en rapportage. Dat is één overzicht waarin elke gerapporteerde hoeveelheid naar een vastgelegd gegeven verwijst.

Leg je dit per levering vast, dan heb je aan het eind van het jaar een dossier. Moet je het achteraf reconstrueren, dan heb je een probleem en meestal een afgezwakte claim.

§ 05Wat dit betekent voor jouw keuze van leverancier

De CSRD verandert wat je bij inkoop vraagt. Naast prijs en leverzekerheid komt er een derde vraag bij. Levert deze leverancier het bewijs mee, per levering, in een vorm die mijn accountant accepteert? Voor stroom is dat in de markt gebruikelijk. Voor brandstoffen en gas nog niet. Vraag daarom uitdrukkelijk naar chain-of-custody-records, certificaatnummers en een dossier per project of periode. Een leverancier die daar geen antwoord op heeft, levert wel energie, maar geen energie waarover je kunt rapporteren.

§ 06Hoe Powercrumbs erop aansluit

Powercrumbs levert 100% duurzaam biogas, direct van de bron naar de klant. Per project betaal je voor wat je werkelijk verbruikt. Je krijgt een eindoverzicht van het gasverbruik en de geleverde energie. Zie de keten van bron naar klant. De levering voldoet aan RED III en de CSRD, en je krijgt de gegevens om dat aan te tonen. Wat je stap voor stap krijgt, lees je in Van claim naar bewijs. En hoe RED III en de CSRD zich tot elkaar verhouden, staat in het regelkader.

Dit artikel beschrijft de systematiek en is geen accountants- of juridisch advies. Raadpleeg voor jouw rapportageplicht en de eisen van jouw assurance-verlener de actuele regelgeving en je adviseur.

§ 07Bronnen

• Europese Unie: Richtlijn (EU) 2022/2464 (CSRD), verplichting tot duurzaamheidsrapportage, toepassingsbereik, assurance-eis.Regelgeving · primairPrimair
• EFRAG: European Sustainability Reporting Standards, in het bijzonder ESRS E1 (klimaat), datapunten over energieverbruik, energiemix en broeikasgasemissies.Rapportagestandaard · gedelegeerde verordeningPrimair
• Europese Unie: Wijzigingen uit 2025 ("stop-the-clock" en het Omnibus-pakket) die het toepassingsbereik en het tijdpad van de CSRD aanpassen.Regelgeving · in bewegingPrimair
• Koninklijke NBA / accountantsorganisaties: Guidance over assurance op duurzaamheidsinformatie en de bewijsvereisten voor gerapporteerde datapunten.Beroepsorganisatie · nlHoog
• Europese Unie: Richtlijn (EU) 2023/2413 (RED III), de bewijssystematiek (certificering) waarop een claim van hernieuwbare brandstof steunt.Regelgeving · primairPrimair

Volledige referenties (titels, data, links) volgen.

Over de auteur