Wat betekent RED III voor wie energie inkoopt?

§ 01Wat RED III is

De Renewable Energy Directive is de Europese richtlijn voor hernieuwbare energie. Ze bepaalt hoeveel hernieuwbare energie de Unie moet gebruiken en wat daarbij als "hernieuwbaar" mag meetellen. De derde versie (Richtlijn (EU) 2023/2413, aangenomen in oktober 2023) verhoogt het bindende doel voor 2030 naar minimaal 42,5 procent van het bruto-eindverbruik, met een streven naar 45 procent. Ook komen er doelen voor afzonderlijke sectoren, waaronder industrie, vervoer en gebouwen. [1]

Lidstaten moeten de richtlijn omzetten in nationale wetgeving. Nederland doet dat onder meer via de jaarverplichting voor energie in vervoer en de registratiesystemen die daarbij horen. [3] [4] De precieze Nederlandse invulling is nog in beweging. Dit artikel gaat daarom alleen over wat de richtlijn zelf regelt.

§ 02Vier dingen die de richtlijn regelt

De richtlijn regelt vier dingen. Drie ervan zijn van belang als je energie inkoopt. [1]

• Duurzaamheidscriteria. Biomassa, biogas en biomethaan tellen alleen mee als de grondstof aan eisen voldoet. Zo mag ze bijvoorbeeld niet zijn geproduceerd op land met een hoge biodiversiteit of een grote koolstofvoorraad. Daarnaast moet de keten een minimale broeikasgasreductie halen ten opzichte van de fossiele brandstof die wordt vervangen. Welke drempel geldt, hangt af van de toepassing en van het moment waarop de installatie in gebruik is genomen.
• Certificering. Je toont dit aan via nationale systemen of via vrijwillige certificeringssystemen die de Commissie heeft erkend. Die controleren de hele keten. [2]
• De Unie-databank. Voor vloeibare en gasvormige hernieuwbare brandstoffen schrijft de richtlijn een Europese databank voor. Daarin worden transacties geregistreerd, zodat niemand dezelfde partij twee keer kan claimen. [1] [3]

Het vierde onderdeel is een aparte categorie voor hernieuwbare brandstoffen van niet-biologische oorsprong. In de praktijk gaat het vooral om hernieuwbare waterstof, met eigen doelen voor de industrie. Dat valt buiten dit artikel.

§ 03Wat het betekent voor inkopers

RED III legt verplichtingen bij lidstaten en leveranciers, niet direct bij jou als inkoper. Toch merk je de gevolgen. Daar zijn drie redenen voor.

Ten eerste bepaalt de richtlijn welke energie je als hernieuwbaar mag rapporteren. Koop je gas dat niet via erkende certificering is gevolgd, dan is het volgens de richtlijn geen hernieuwbare energie. Wat de leverancier er ook over zegt. Dat werkt door in je eigen rapportages onder de CSRD en in aanbestedingen die naar de richtlijn verwijzen.

Ten tweede verschuift de bewijslast. De systematiek gaat uit van gegevens die per partij meereizen. Daarom kan van jou worden verwacht dat je die gegevens hebt: certificaatnummer, herkomst en broeikasgaskenmerken. "Onze leverancier is gecertificeerd" is een begin. Een dossier is het nog niet.

Ten derde wordt het steeds moeilijker om dubbel te tellen of losse claims te maken. Een certificaat dat al in een andere lidstaat is afgeboekt, verliest zijn waarde. Dat geldt ook voor een claim die niet aan een geregistreerde partij hangt. Vertrouw je nu nog op een leveranciersverklaring, dan loop je het risico dat de claim bij de eerste controle vervalt.

§ 04Drie vragen voor je volgende inkoop

• Onder welk erkend certificeringssysteem is deze partij gevolgd? En kan de leverancier het certificaat laten zien? [2]
• Wat is de herkomst en welke duurzaamheidsgegevens horen bij de partij? Denk aan grondstof, productielocatie en broeikasgasgegevens.
• Is de partij geregistreerd in het nationale register of de Unie-databank, en krijg ik daar een verwijzing naar? [3]

Krijg je op alle drie een concreet antwoord, dan koop je hernieuwbare energie zoals de richtlijn die bedoelt. Blijft één antwoord vaag, dan koop je een claim.

§ 05Hoe Powercrumbs erop aansluit

Powercrumbs levert 100% duurzaam biogas, direct van de bron naar de klant. De producent is bekend, vertrek en aankomst worden per rit vastgelegd en je krijgt per project een eindoverzicht van het gasverbruik en de geleverde energie. Zie de keten van bron naar klant. De levering voldoet aan RED III en de CSRD, en je krijgt de gegevens om dat aan te tonen. Hoe de duurzaamheid aan de kant van de bron wordt geborgd, verschilt per locatie. Welk systeem daar geldt, hoor je per project in de intake. Hoe RED III en de CSRD zich tot elkaar verhouden en wat een levering bij elke eis laat zien, lees je in het regelkader. Wil je weten wat dit voor jouw eigen locatie betekent? Begin bij de fossiele-vervangingsscan.

Dit artikel is een uitleg van de systematiek, geen juridisch advies. Raadpleeg voor je specifieke verplichtingen de nationale wetgeving en je adviseur.

§ 06Bronnen

• Europese Unie: Richtlijn (EU) 2023/2413 van 18 oktober 2023 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001 (RED III), doelstellingen, sectordoelen, duurzaamheidscriteria, certificering en Unie-databank.Regelgeving · primair · Publicatieblad EUPrimair
• Europese Commissie: Toelichting op de herziene richtlijn hernieuwbare energie en de erkende vrijwillige certificeringssystemen.Beleidsuitleg · EUHoog
• Nederlandse Emissieautoriteit (NEa): Nederlandse uitvoering: jaarverplichting energie vervoer, registratie en de Unie-databank voor gasvormige brandstoffen.Toezichthouder · nlHoog
• Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO): Informatie over de nationale implementatie van RED III en de gevolgen voor bedrijven.Uitvoeringsorganisatie · nlHoog

Volledige referenties (titels, data, links) volgen.

Over de auteur